Regen, sneeuw, vorst en tennis op Stille Wille

Bij ijzel of ijsvorming is het niet moeilijk te bedenken dat het glad en gevaarlijk is op de tennisbaan. Minder bekend, maar wat wel de grootste invloed heeft of er gespeeld kan worden, is op welk type ondergrond het kunstgras ligt. Op een all weather kunstgrasbaan kan daardoor niet onder alle weersomstandigheden gespeeld worden ook al lijkt het kunstgras veilig om op te spelen. Dit is natuurlijk erg verwarrend voor de tennisser. Wanneer kun je nou echt spelen op onze kunstgras tennisbanen in de winter?

Is de fundatie ook all weather?

De conditie van de kunstgrasvezels zijn getest op speeleigenschappen tot – 20° Celsius. Het is eerder de vraag of de speler wil tennissen onder deze omstandigheden. Een belangrijkere vraag om te stellen is: “kan er gespeeld worden op de ondergrond?” In Nederland wordt lava het meest toegepast als ondergrond. Ook bij de banen van Stille Wille. Vanuit historie gezien is lava toegepast onder gravelbanen. Het is een relatief goedkope ondergrond met zeer goede eigenschappen om water af te voeren en vast te houden. Met name tijdens het speelseizoen. Een ongebonden fundatie zoals lava is wel vorstgevoelig. De goede eigenschappen van lava voor in de zomer zijn tegelijkertijd de nadelen in de winter. Lava is een losse korrel die vocht vast houdt. In de winter vriest de korrel los doordat het water bevriest en daardoor in volume toeneemt. Zolang het water bevroren is geeft dit niet en is de ondergrond één geheel. Er kan gewoon op gelopen worden.

Spelen kan wel op kunstgras tijdens een droge vorstperiode

Wanneer een tennisbaan en de lavafundatie bevroren zijn tijdens droge weersomstandigheden kan er prima op gespeeld worden. De tennisbaan is wel hard en kan glad zijn. Als speler blijft het dus wel opletten en je speelt op eigen risico.

Spelen kan niet op kunstgras tijdens de periode van opdooi

Het overgrote deel van de tennisbanen in Nederland – net als die bij ons – ligt dus op een lavafundatie die vorstgevoelig is.

Op kunstgras kan zolang er geen ijs of water op staat wel gelopen worden. Handig, maar spelers hebben onbedoeld niet in de gaten dat er schade kan ontstaan aan de fundatie. Wanneer er tijdens de periode van opdooi op de tennisbaan wordt gelopen of getennist, vormt elke voetstap een klein kuiltje. Het is niet moeilijk voor te stellen dat een onregelmatige ondergrond een onregelmatige balstuit veroorzaakt. En als een tennisser ergens een hekel aan heeft, is het wel een bal die alle kanten opstuit behalve de juiste. Vervelender nog, de schade is ook nog lastig of soms niet te herstellen. In tegenstelling tot de situatie bij een gravelbaan kan de fundatie niet zomaar opnieuw uitgevlakt worden, doordat er een kunstgras mat op ligt.

Het is dus handig om in het groene uitloopgebied van baan 1 te testen of er nog opdooi aanwezig is op de banen om schade te voorkomen. Onbespeelbaar: de bal stuit slecht en de klank van de balstuit klinkt dof. Bespeelbaar: de bal stuit minimaal 80% omhoog en de klank van de balstuit klinkt helder.

Spelen kan wel na de periode van opdooi

Wat er feitelijk ontstaat tijdens opdooi is het volgende. De opgevroren lavakorrels komen los te liggen zodra het water begint te smelten. Er ontstaat ruimte tussen het kunstgras en de lava ondergrond. Er is hierdoor geen klankbord meer waardoor de balstuit onvoldoende is. Het beste is om de natuur haar gang te laten gaan. Op natuurlijke wijze zakken de lavakorrels en de kunstgrasmat vanzelf weer terug wanneer het gesmolten water weer weg kan stromen. Op Stille Wille trekken wij hiervoor drie dagen van dooi uit. Toch kan het soms verstandig zijn om de kunstgrasbanen eerst aan te walsen voor gebruik. Loop bij het aanwalsen van de fundatie achter de wals aan en niet voor de wals uit.

Wanneer het op de banen van Stille Wille drie dagen en nachten of meer aaneen heeft gevroren, houden we daarna een periode van drie dagen (op)dooi aan waarin we niet tennissen. In de derde week van januari 2025 initieert de directie van SWB een overleg met een aantal betrokkenen, om te spreken over de aansturing van het grote onderhoud en het bepalen van het wel of niet kunnen gebruiken van de banen in de winterperiode.

Sneeuw laten liggen!

Sneeuw verwijderen of niet. Sneeuw heeft een isolerende werking. Zodra de dooi invalt is de vorst ook erg snel uit de constructie. Op Stille Wille verwijderen wij de sneeuw niet: sneeuw heeft een behoorlijk volume en dit moet ergens komen te liggen. Een logische plek is de uitloop. Dat beperkt het speeloppervlak en dus de veiligheid voor de speler. Sneeuw valt vaak niet in één keer. Het afschuiven van sneeuw kan een intensief karwei zijn terwijl de dooiperiode vaak alweer om de hoek komt kijken. Met het weghalen van sneeuw wordt ook instrooizand meegenomen. Het instrooizand moet weer aangevuld worden om versnelde slijtage te voorkomen en optimale speeleigenschappen te behouden.

Charles Boissevain (op basis van Bespelen van kunstgras tijdens de winter)